§ Czym jest zachówek?

Co to jest zachowek?

Czym jest zachowek i kto może skorzystać z tego uprawnienia? Na wstępie warto wyjaśnić, czym właściwie jest zachowek. Zachowek jest instytucją prawną mającą na celu ochronę interesów najbliższych członków rodziny spadkodawcy, opierającą się na prawie do uzyskania przez te osoby korzyści określonych rozmiarów z jego majątku 1. Oznacza to, że osobom uprawnionym do jego uzyskania, przysługuje roszczenie do osoby (osób) na rzecz, których spadkodawca, czy to w formie darowizny (wyzbywając się w ten sposób majątku za życia) czy to w formie testamentu, przepisał swój majątek. Należy również wtrącić, iż roszczenie to od początku ma charakter pieniężny, zatem nie umożliwia uprawnionemu dojścia do dziedziczenia po spadkodawcy, natomiast realizuje jego prawo w postaci oznaczonej kwoty pieniężnej. Innymi słowy pozywamy o zapłatę określonej sumy pieniędzy, a nie o rzeczy (nieruchomości czy ruchomości) wchodzące w skład spadku.

Osobami uprawnionymi do zachowku są:

Z orzecznictwa:

Treść przepisu: Art.  991. § 1. „Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo, jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).”

Bibliografia:

A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, Warszawa 2022, art. 991.
J. Ciszewski, J. Knabe [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2022, art. 991.

Orzeczenia:

1 A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, Warszawa 2022, art. 991.
2 J. Ciszewski, J. Knabe [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2022, art. 991.